CASE STUDY · VOORLICHTINGSFILM
Voorlichtingsfilm karton recyclen gemeente Utrecht
Waarom een geplette doos meer ruimte kost dan een gescheurde
IN HET KORT
De kern van dit project
KLANT
Gemeente Utrecht Stadsbedrijven, afdeling inzamelen
UITDAGING
Inwoners laten zien dat karton pletten juist voor volle containers en zwerfafval zorgt, en wat wel werkt
AANPAK
Een korte scène met een bewoner, haar zoon en een medewerker van de afvaldienst, met close-ups op de techniek zodat kijkers hem meteen kunnen overnemen
RESULTAAT
Eén voorlichtingsfilm van twee minuten die drie concrete tips en de reden erachter laat zien
PROLOOG
Een volle kartoncontainer is zelden echt vol. Vaak zit hij vol met dozen die zijn platgedrukt in plaats van klein gesneden, waardoor ze in de container weer uitzetten en veel minder passen dan zou kunnen. Het gevolg: containers die sneller verstopt raken en karton dat naast de container belandt.
Gemeente Utrecht wilde die volgorde van gebeurtenissen simpel uitleggen. Niet met een folder vol regels, maar met een herkenbare situatie: een bewoner die het net verkeerd doet, en een medewerker die er in het echt langsrijdt.
Het werd geen interview, maar een kleine scène met een moeder, haar zoon en medewerker Jan Roodakker van de afdeling inzamelen.
Ik neem je mee in onze 3D-aanpak voor dit project.
BEKIJK DE FILM
LATEN ZIEN IN PLAATS VAN VERTELLEN
Denken
De kern van de boodschap is contra-intuïtief: pletten lijkt logisch, maar zorgt juist voor minder ruimte in de container. Dat leg je niet uit met tekst, dat laat je zien. Vandaar de keuze voor een shot waarin een geplette doos in de container weer uitzet, direct gevolgd door de medewerker die uitlegt waarom.
We kozen bewust voor een kleine scène in plaats van straatinterviews zoals bij eerdere voorlichtingsfilms voor de gemeente. Een moeder en haar zoon lopen met een stapel dozen naar de container, willen een doos pletten, en worden op dat moment vriendelijk gecorrigeerd door Jan. Geen belerende toon, gewoon een collega die langsrijdt en helpt.
Het vakmanschapsmoment zit in de shotlist. Elke tip kreeg een eigen close-up op de handen: knippen met een schaar, scheuren met de handen, een touwtje gebruiken. Niet omdat het er mooi uitziet, maar omdat een kijker de techniek pas overneemt als hij hem letterlijk ziet gebeuren.
De film sluit af met een zin die de hele boodschap samenvat: een schone stad is een kwestie van samenwerken. Geen wij-zij tussen gemeente en inwoner, maar een gedeelde taak.
EEN SCÈNE BOUWEN MET ECHTE REKWISIETEN
Draaien
We filmden buiten bij een kartoncontainer, met vier gevonden dozen van verschillend formaat, een schaar, een touwtje en een mesje als rekwisieten. Geen studio-opstelling, gewoon de straat zoals hij is.
Omdat de opnames in de coronaperiode vielen, hielden bewoner en medewerker in beeld bewust afstand tot elkaar. Dat beperkte de setups die we konden filmen, dus werkten we met een uitgebreide shotlist vooraf: meelopen met een gimbal, over-the-shoulder shots, en steeds wisselend tussen totaal, medium en close-up.
Jan speelde zichzelf: een medewerker van de afdeling inzamelen die in zijn eigen vuilniswagen aan kwam rijden. De moeder en haar zoon liepen de scène een aantal keer door, telkens met net iets andere details (een stuk karton dat per ongeluk valt, het kind dat meehelpt) zodat de montage genoeg keuze had.
Die herhaalde takes zijn precies waarom een script met duidelijke scènenummers werkt. Iedereen op de set wist exact welk shot welk deel van de boodschap moest dragen, zonder dat we op de dag zelf nog hoefden te bedenken wat er ontbrak.
TWEE MINUTEN, DRIE TIPS, ÉÉN BOODSCHAP
Delen
De film bleef binnen twee minuten: intro, drie concrete tips (snijden of scheuren in plaats van pletten, de juiste hulpmiddelen, stukken niet te groot maken) en een afsluiting waarin bewoner en medewerker elkaar bedanken. De eindplaat verwijst door naar utrecht.nl/afval voor meer informatie.
Net als bij eerdere voorlichtingsfilms voor de gemeente kreeg toegankelijkheid een vaste plek in de productie: gesproken tekst, ondertiteling en shots die geschikt zijn voor audiodescriptie.
Deliverables
✓ 1x voorlichtingsfilm (max 2 min), inclusief ondertiteling
DE VRAGEN · WAT ANDEREN OOK WILDEN WETEN
Veelgestelde vragen
Waarom kiezen jullie soms voor een scène met acteurs in plaats van interviews?
Als de boodschap om een duidelijke oorzaak-gevolgrelatie vraagt (zoals bij het karton pletten), werkt een korte scène vaak beter dan losse interviews. De kijker ziet het probleem en de oplossing direct na elkaar gebeuren.
Kunnen jullie ook met kinderen of gezinnen filmen?
Ja, met de juiste voorbereiding en toestemming van de ouders. Bij deze productie speelden een moeder en haar zoon mee in een herkenbare, alledaagse situatie.
Hoe lang duurt het maken van een voorlichtingsfilm met een scène in plaats van interviews?
Iets langer dan een documentaire-stijl film, omdat er een script en shotlist voor nodig zijn. Reken op een goede week voorbereiding en één draaidag.
Wat kost een voorlichtingsfilm met een gescripte scène?
Dat hangt af van het aantal acteurs, locaties en de lengte van de film. Neem contact op voor een voorstel op basis van jullie boodschap.
Hoe zorgen jullie dat een instructie ook echt wordt overgenomen door kijkers?
Door de handeling in close-up te laten zien, niet alleen te vertellen. Bij deze film kreeg elke tip een eigen close-up op de handen, zodat de techniek letterlijk te volgen is.
Werkt deze aanpak ook voor andere afvalstromen of gemeentelijke thema's?
Zeker. Hetzelfde recept (een herkenbare situatie, een duidelijke fout, een medewerker die vriendelijk corrigeert) is net zo bruikbaar voor pmd, gft of andere afvalstromen.
Ook een instructie visueel maken die mensen echt onthouden?
Een herkenbare situatie, een duidelijke fout, een vakman die het uitlegt. Dat is vaak genoeg.